Przytulna Izba

Zabytkowy wiklinowy wózek dziecięcy z okresu międzywojennego.

Klasyczny wózek tzw. głęboki- przeznaczony do transportu niemowląt w zamierzeniu zazwyczaj w pozycji leżącej. Do ochrony przed deszczem służyła modna “budka” stanowiąca integralną część wiklinowej gondoli.

Drewniany cep

Narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża,
zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego, zwykle dębowego). Ich cieńsze końce połączone są rzemieniem (czasem wysuszoną skórą z węgorza)– zwanym gązwą lub gackiem, a na Zamojszczyźnie kapicą – lub metalowym przegubem, nazywanym ósemką.

Młócono, trzymając cep za dzierżak i uderzając bijakiem w rozłożone na klepisku (lub innym twardym płaskim podłożu) zboże. Młócący musiał tak uderzać cepem, aby za każdym razem bijak uderzał całą swoją długością w warstwę zboża na klepisku (w przeciwnym wypadku pojawiały się znaczne siły reakcji na dzierżak oraz mogło nastąpić zgniatanie ziaren). Zaletą cepa była możliwość uzyskania ziarna i prostej słomy, koniecznej do krycia dachów strzechą.

Dzieża do chleba

Naczynie służące do rozczyniania mąki i wyrastania ciasta chlebowego. Wykonane było z drewnianych klepek (najczęściej lipowych, świerkowych lub najwyżej cenionych – dębowych) i obręczy. Szersze u dołu niż u góry. Dzieża zwykle była bez wieka, ale czasem spotykało się wieko (pokrywę) wyplecioną ze słomy.

Do pieczenia chleba nie zużywano całego rozczynionego ciasta. W dzieży pozostawiano jego niewielką ilość, która służyła do zakwaszenia nowego ciasta do następnego wypieku. Tę pozostałość nazywano „zakwaskiem”, „zaczynem” lub „bątką”. Rzemieślnikiem wykonującym dzieże był bednarz.

Niecka do pieczenia chleba

Niecka (potocznie niecki) – naczynie drewniane; powszechnie (głównie na wsi) używane w domach w XIX wieku. Wydrążone półkolisto w jednym kawałku drewna, podłużne, niezbyt głębokie, do wyrabiania ciasta.

Dzień przed wypiekami do niecki była wsypywana mąka żytnia na chleb aby się porządnie zagrzała w chałupie. Na drugi dzień mąka była przesypywana do dzieży. Tak samo robiono z mąką pszenną na placki i w niecce wyrabiano ciasto.

Makatka – niewielka tkanina dekoracyjna, służąca do zawieszania na ścianach, bądź rozkładania na meblach.

Makatki mogą być dziergane, wyszywane, wykonywane techniką patchworku, a także malowane. Często są wzorzyste i wielokolorowe, ale bywają także ubogie, wyszywane pojedynczą nicią na jednobarwnym tle. Przeważnie wzory wykonuje się na specjalnie do tego celu przystosowanej tkaninie bawełnianej lub w przypadku dziergania – wełnianej. Łatwiejszą metodą jest użycie kanwy, tkaniny o regularnym splocie. Makatki wieszało się nad piecem kuchennym, a ścierki nad miednicą.

Obrazy, jak i hasła pojawiające się na makatkach niosły ze sobą treści „zaklinające rzeczywistość”, mające w pozytywny, a nawet magiczny sposób wpływać na domowników i ich życie oraz przestrzeń domu. Przykładem mogą być sentencje: „Boże błogosław temu domowi”, „Szczęście gości w domu wciąż, gdy pomaga żonie mąż”, wizerunki ptaków, na przykład pawi – symbolu bogactw czy pokarmów, jak choćby chleba, kojarzonego z obfitością. Napisy, które początkowo miały treść religijną, jak: „Boże błogosław nam”, z biegiem czasu stały się świeckie. Zawsze jednak niosły ze sobą jakieś przesłanie moralizatorskie, miały być wskazówką postępowania, przypominały o normach i zasadach, jakimi człowiek powinien się kierować .

Maselnica (masielnica, maśniczka, maślniczka) – urządzenie do ręcznego wytwarzania masła. W Polsce stosowana w gospodarstwach wiejskich jeszcze w XX wieku.

Pierwsze maselnice wzorowane na beczkach z klepek skonstruowali w 1839 roku Amerykanie Disprow i Wizard.

Produkcja masła:

Do dolnej części maselnicy wlewano śmietanę, zbieraną specjalnie w tym celu z odstałego, ale słodkiego mleka. Następnie do konwi wkładano bijak, na który nakładano i wciskano w konew nadstawkę, w końcu zamykano jaszczykiem. Robienie masła polegało na unoszeniu i opuszczaniu tłuczka, aż do dna maselnicy, czyli mieszaniu śmietany, w wyniku czego dochodziło do łączenia się kulek tłuszczu i w efekcie wytworzenia grudek masła. Zbieranie się na jaszczyku drobnych grudek było sygnałem, że należy zmienić rodzaj ruchów bijakiem na krótsze. Nie mógł on teraz mieszać maślanki, bo doprowadzało to do rozbijania utworzonych już grudek masła, lecz powinien ograniczyć się tylko do uderzania w powierzchnię płynu, by w ten sposób zbijać drobne grudki w większe bryły. Końcowym etapem tworzenia masła było wybieranie bryłek przy pomocy drewnianej łyżki i łączenie ich w całość. Bryłę tę należało jeszcze przez pewien czas wyrobić – zanurzoną w zimnej wodzie ugniatać łyżką w celu wyciśnięcia resztek maślanki uwięzionej w maśle – i ostatecznie uformować osełkę.

Drewniana szafa

Mebel wolnostojący, zamykany drzwiami, używany do przechowywania różnych przedmiotów, takich jak ubrania, książki czy naczynia. Na przestrzeni lat wygląd szafy unowocześniał się.

Najczęstszym wyposażeniem szafy były:
– półki
– drąg do wieszania ubrań na wieszakach
– szuflady
– lustro

Dzban metalowy

Naczynie gospodarcze o szerokim zastosowaniu, zwykle służące do przenoszenia (przechowywania) płynów lub drobnoziarnistych materiałów sypkich.
Typowy dzban składa się z przysadzistego, pękatego brzuśca, szerokiego wylewu oraz pionowego uchwytu (imadła). Proste dzbany domowe nie mają stopki ani przykrycia; pokrywki występują w dzbanach służących do transportu. Mniejsze dzbany (dzbanki, dzbanuszki-mleczniki) bywają częścią zastawy stołowej. Na ogół ceramiczne, mogą też być wykonane z innych materiałów – szkła albo metalu.

Drewniana deska do krojenia

Drewniana deska do prasowania okres międzywojenny